Siła prawdy w rzeźbie Andrzeja Pityńskiego

0
Dla uczczenia osiągnięć artystycznych Andrzeja Pityńskiego, polskiego rzeźbiarza mieszkającego w USA, a także z okazji publikacji monografii artystycznej o rzeźbiarzu, autor opracowania, prof. Donald M. Reynolds zaprezentował sylwetkę artysty w wykładzie pt. „Za wolność naszą i waszą: Sztuka i życie Andrzeja Pityńskiego. Portret amerykańskiego mistrza”.
 ……

Prelekcja prof. Donalda Reynoldsa, bogata w istotne życiowe szczegóły, które ukształtowały artystę rzeźbiarza Andrzeja Pityńskiego, odbyła się w czwartek, 22 września, o godz. 6:00 wiecz. w Art Students League of New York, na Manhattanie, renomowanej szkole sztuk plastycznych, której wybitnymi absolwentami są m.in.: Isamu Noguchi, Norman Rockwell, Georgia O’Keeffe, Mark Rothko, Winslow Homer, Jackson Pollock, Gertrude Vanderbilt Whitney.

Donald M. Reynolds, profesor historii sztuki oraz założyciel fundacji konserwacji zabytków The Monuments Conservancy, który uczył na Uniwersytecie Columbia od 1970 do 2003 r., poświęcił 17 lat na studiowanie monumentalnej rzeźby Pityńskiego oraz jego drogi artystycznej od dnia urodzenia w 1947 r. w Ulanowie. Dla członków Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce to chlubne wydarzenie, wyróżniające Andrzeja Pityńskiego, komendanta Placówki Nr 123 SWAP w Nowym Jorku, w szkole, w której studiował rzeźbę, było powodem do radości i dumy, w pierwszy dzień jesieni.

Podczas uroczystej przedmowy 8. prelekcji im. Jamesa Becka organizowanej co roku przez ArtWatch International, na przemian w Nowym Jorku i w Londynie, w wypełnionej słuchaczami galerii, Michael Daley, dyrektor ArtWatch Wielka Brytania, nazwał Pityńskiego „mistrzem”, który znalazł się we właściwych rękach zasłużonego dla miasta Nowy Jork prof. Reynoldsa, zafascynowanego rzeźbą realistyczną oraz właściwą konserwacją zabytków.

Właściwa konserwacja zabytków sztuki, jak podkreślił Michael Daley, polega na starannym i artystycznie wrażliwym podejściu do procesu restauracji pereł sztuki, bez nadmiernej interwencji w ich walory plastyczne oraz historyczne. Taka misja przyświecała utworzeniu w 1992 r. charytatywnej organizacji ArtWatch International przez Jamesa Becka, prof. historii sztuki na Uniwersytecie Columbia, oraz Michaela Daleya, brytyjskiego dziennikarza i artystę.

W tym roku nagrodę Frank Mason Prize otrzymała Kate Ottavino za prace konserwatorskie dokonane na nowojorskich monumentach oraz zabytkowych budynkach, m.in. Kaplicy św. Pawła, stacji kolejowej Grand Central, budynku Dakota, fontanny Bethesda w Central Parku, świątyni Dendur w Metropolitan Museum.

W nobliwym otoczeniu, przy zaangażowanej uwadze słuchaczy, prof. Donald M. Reynolds zaprezentował fascynujące, wzniosłe oraz dramatyczne epizody z życia Andrzeja Pityńskiego, wywodzącego się z polskiej rodziny o silnym poczuciu służby dla niepodległego ducha Polski, które nacechowały go jako człowieka i artystę. Reynolds stwierdził, że „Pityński czerpał siłę i zmysł wnikliwości” z doświadczeń swego dzieciństwa oraz młodości, dzięki którym stworzył wiele ekspresyjnych pomników uwieczniających walczących o wolność i ich wiernych koni; przywódców politycznych i kościelnych; wybitnych artystów i nowatorskich naukowców.

Prof. Reynolds, za pomocą zdjęć pochodzących ze swojej ostatnio wydanej pięknej albumowej księgi w języku angielskim pt. „Pitynski”, z podtytułem zgodnym z tytułem wykładu „For Our Freedom and Yours: The Art and Life of Andrew Pitynski. Portrait of an American Master”, której wydawniczym sponsorem jest Okręg 2. SWAP w Nowym Jorku, prezentował liczne rzeźby artysty, z brązu, granitu, aluminium, m.in. pomnik Katyń 1940 w Jersey City; pomnik Partyzanci I w Bostonie i Partyzanci II w Hamilton, New Jersey; popiersie generała Władysława Andersa w Amerykańskiej Częstochowie w Doylestown, Pensylwania; płaskorzeźbę Jana Lechonia, założyciela PIASA; pomnik Jana Pawła II przy kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie; pomnik Patriota w Stalowej Woli. Portretami członków rodziny Pityńskich, których życie naznaczone było walką partyzancką z komuną, ilustrował niezatarte wpływy na charakter i osobowość rozwijającego się młodego artysty.

Przez wiele lat po zakończeniu wojny rodzina Pityńskich, „żołnierzy wyklętych”, była nieustannie prześladowana i nękana przez komunistów; ich dom poddawany brutalnym rewizjom, bowiem ojciec Aleksander Pityński „Kula” i matka Stefania Krupa „Perełka” walczyli z Armią Czerwoną i NKWD w bitwie pod Kuryłówką 7 maja 1945 r. W dzieciństwie Pityński widział krwawe sceny maltretowania ojca przez ubowców, które utkwiły strasznymi obrazami w jego wrażliwym wnętrzu.

Dr Reynolds przytoczył budujący epizod z okresu szkolnego, gdy mały Pityński przy wsparciu swojej nauczycielki zaczął intensywnie rysować, rezultatem czego była kuriozalna utrata inklinacji do lekkiego jąkania się. Duży wpływ na rozwój wrażliwości plastycznej Pityńskiego mieli dwaj awangardowi mistrzowie rzeźby Marian Konieczny i Jerzy Bandura, którzy wprowadzili go w tajniki rzemiosła oraz zaszczepili dążność do poszukiwania prawdy poprzez sztukę, która według nich winna zawierać w sobie aspekt moralny. Po studiach w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w 1974 r. Andrzej Pityński samolotem PAN AM przybył do Ameryki, aby mieć pełną wolność do tworzenia, gdzie obecnie jest profesorem rzeźby w Johnson Atelier Technical Institute of Sculpture w Mercerville, NJ.

Polskie lata rzeźbiarza spędzone na pięknym Podkarpaciu, na grzbiecie pędzącego konia po malowniczych łąkach; lata zanurzone w tradycji flisackiej z dziada i ojca; lata nasączone rodzinnym bohaterstwem oraz duchem walki o niepodległość Polski znalazły wyraz w jego twórczości o uniwersalnej wymowie, o czym zajmująco opowiadał prelegent wieczoru.
Po wykładzie, podczas przyjęcia, dr Donald Martin Reynolds, zapytany o cechy wyróżniające rzeźby Pityńskiego, odpowiedział esencjonalnie: „Obiektem jego intelektu jest prawda, obiektem jego woli dobro”. Przywołał również motto nauczyciela Pityńskiego, prof. Jerzego Bandury, „Sztuka jest święta”, które według prelegenta przyświeca polskiemu rzeźbiarzowi, bowiem w jego pracy artystycznej dopatruje się zespolenia jego silnej wiary z Bogiem, naturą i losami ojczyzny. Prof. Reynolds, który przez kilka lat w młodości pobierał nauki w seminarium duchownym w San Antonio w Teksasie, wyznał, że sztuka Pityńskiego głęboko przemówiła do bliskich mu podwalin teologii i filozofii katolickiej.

Wykład o Pityńskim w Art Students League był znakomitą zachętą do wdrożenia się w życiowe i artystyczne dzieje mistrza na kartach imponująco obszernej książki dr. Reynoldsa, której wszystkie egzemplarze owego wieczoru zostały wykupione przez studentów.

san24.pl

Recommended Posts
Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Wordpress Theme